Burn Rate là gì?

Burn rate (tốc độ đốt tiền) là lượng tiền mặt ròng mà một startup chi tiêu mỗi tháng, vượt quá doanh thu thực nhận về. Đây là một trong những chỉ số tài chính cốt lõi mà nhà đầu tư kiểm tra đầu tiên trong bất kỳ cuộc gặp gỡ nào — trước cả tăng trưởng doanh thu hay định giá.

Có hai loại burn rate cần phân biệt:

• Gross burn: Tổng chi phí vận hành mỗi tháng (lương, văn phòng, marketing, hạ tầng…), bất kể doanh thu.
• Net burn: Gross burn trừ đi doanh thu thực thu trong tháng. Đây là con số phản ánh tốc độ cạn kiệt tiền mặt thực sự.

Khi nhà đầu tư hỏi "burn rate của bạn là bao nhiêu?", họ mặc định muốn nghe net burn.

Ví dụ trực quan: Một startup SaaS Series A đang có 5 tỷ đồng trong tài khoản. Tổng chi phí vận hành là 700 triệu/tháng, doanh thu thu về 200 triệu/tháng. Net burn = 500 triệu/tháng. Với cash on hand 5 tỷ và net burn 500 triệu, startup còn đúng 10 tháng runway — tức là nếu không raise thêm vốn hoặc cải thiện unit economics, công ty sẽ cạn tiền sau tháng thứ 10.

Burn rate có mối quan hệ trực tiếp với runway: Runway (tháng) = Cash on hand ÷ Net burn/tháng. Vì vậy, kiểm soát burn rate chính là kiểm soát thời gian sống còn để đạt milestones đủ thuyết phục cho vòng gọi vốn tiếp theo.

Sai lầm founder hay mắc: Nhiều founder nhầm lẫn giữa gross burn và net burn khi trình bày với nhà đầu tư — báo gross burn thấp hơn thực tế bằng cách quên tính khấu hao, chi phí trả trước, hoặc các khoản nợ ngắn hạn chưa đến hạn. VC có kinh nghiệm sẽ cross-check ngay với bank statement và bảng cash flow — sự không nhất quán này làm mất tín nhiệm toàn bộ financial model. Nguyên tắc: luôn dùng cash-out thực tế theo sao kê ngân hàng, không dùng số kế toán dồn tích (accrual) để tính burn rate.